Διατροφή και υψηλή χοληστερίνη

Διατροφή και υψηλή χοληστερίνη

Διαχείριση υψηλής χοληστερίνης

Τι είναι η χοληστερίνη ή αλλιώς χοληστερόλη και γιατί η υψηλή χοληστερίνη είναι επιβλαβής για την υγεία μας. Διαβάστε παρακάτω πώς η υψηλή χοληστερίνη μπορεί να επηρεάσει την υγεία της καρδιάς μας και μάθετε τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να την μειώσετε.  

 

Τι είναι η χοληστερόλη;

Η χοληστερόλη είναι μια μορφή λίπους στο αίμα μας την οποία αποκτούμε με δύο τρόπους:

• ένα μέρος της παράγεται φυσικά από το ήπαρ 

• και ένα μέρος της προέρχεται από την τροφή που καταναλώνουμε.

Δεν είναι πάντα «κακή» καθώς το σώμα μας χρειάζεται μια ποσότητα για να λειτουργήσει σωστά.

Η χοληστερόλη λοιπόν χρησιμοποιείται από το σώμα μας για την παραγωγή και την ανάπτυξη κυττάρων και ορμονών αλλά και για την επεξεργασία και την πέψη των λιπών. 

Ωστόσο, εάν η ποσότητα της χοληστερόλης στο αίμα είναι αυξημένη, τότε μπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

 

Τύποι χοληστερόλης στο αίμα

Υπάρχουν δύο τύποι χοληστερόλης στο αίμα:

• η LDL ή αλλιώς “κακή” χοληστερόλη (λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας) και

• η  HDL ή αλλιώς “καλή” χοληστερόλη (λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας)

LDL χοληστερόλη

Η LDL χοληστερόλη ονομάζεται «κακή» γιατί όταν βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στο αίμα μας , έχει την τάση να συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αγγείων προκαλώντας το σχηματισμό σβώλων σκληρού λίπους που ονομάζεται πλάκα. Η συσσώρευση πλάκας στενεύει τις αρτηρίες με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ομαλή ροή του αίματος και να αυξάνεται η αρτηριακή πίεση. Επίσης, εγκυμονεί ο κίνδυνος, τμήματα πλάκας να αποκολληθούν και κυκλοφορόντας στο αίμα να φράξουν κάποια αρτηρία, προκαλώντας καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό επεισόδιο. 

HDL χοληστερόλη 

Η HDL χοληστερόλη ονομάζεται «καλή» γιατί λειτουργεί σαν καθαριστικό, μεταφέροντας την LDL «κακή» χοληστερόλη από τις αρτηρίες στο συκώτι, όπου διασπάται και χρησιμοποιείται από το σώμα.

Τριγλυκερίδια

Τα τριγλυκερίδια είναι μια άλλη μορφή λίπους στο αίμα μας.

Όταν τρώμε ή πίνουμε κάτι, το σώμα μας μετατρέπει την ενέργεια (θερμίδες) που δεν χρειάζεται σε τριγλυκερίδια, τα οποία με τη σειρά τους αποθηκεύονται στα λιποκύτταρα. 

Τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων συνήθως αυξάνονται μετά το φαγητό, αλλά όταν καταναλώνουμε περισσότερη ενέργεια από αυτή που χρειάζεται το σώμα μας, εξακολουθούν να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα στο αίμα, αντί να επανέλθουν στο φυσιολογικό.

 

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν η διατροφή μας περιλαμβάνει πολλά επεξεργασμένα σάκχαρα, όπως:

  • τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη: γλυκά, αρτοσκευάσματα, σοκολάτα κ.α.
  • υδατάνθρακες χαμηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, όπως το λευκό ψωμί
  • αλκοόλ και ανθρακούχα ποτά, τα οποία περιλαμβάνουν πολλή επιπλέον ζάχαρη.

Όπως η χοληστερόλη, τα υψηλά τριγλυκερίδια μπορούν να αυξήσουν την ποσότητα της πλάκας (σκληρού λίπους) στα τοιχώματα των αρτηριών.

Πώς εξετάζουμε τα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων;

Ο μόνος τρόπος για να μετρήσουμε τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα μας είναι με μία εξέταση αίματος ή αλλιώς λιπιδαιμικό προφίλ ή τεστ λιπιδίων. Τα λιπίδια είναι μια άλλη λέξη για το λίπος στο αίμα. Επομένως αυτή η εξέταση περιλαμβάνει τα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων.

Πότε πρέπει να ελέγξω τα επίπεδα χοληστερόλης μου;

Εάν δεν έχετε ξανακάνει εξετάσεις, ενημερωθείτε από το γιατρό σας.

Εάν διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου λόγω οικογενειακού ιστορικού υγείας, τότε μπορεί να χρειαστεί να κάνετε εξετάσεις σε μικρότερη ηλικία.

Οι εξετάσεις χοληστερόλης δίνονται συχνά για τον έλεγχο της υγείας της καρδιάς.

Εάν στην οικογένεια υπάρχει ιστορικό υψηλής χοληστερίνης, μπορεί να χρειαστεί να κάνετε έλεγχο ήδη από την εφηβεία σας.

Τέλος εάν από τη λιπομέτρησή σας έχει φανεί ότι έχετε αυξημένο σπλαχνικό λίπος, τότε είναι καλό να κάνετε έναν έλεγχο στο λιπιδαιμικό προφίλ σας. 

Κατανόηση εξετάσεων χοληστερόλης

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα έχουν τα εξής ευρήματα :

  • HDL χοληστερόλη («καλή χοληστερόλη»)
  • LDL χοληστερόλη («κακή χοληστερόλη»)
  • Τριγλυκερίδια 
  • Ολική χοληστερόλη. Αυτή είναι η συνολική ποσότητα χοληστερόλης στο αίμα και περιλεμβάνει την «κακή» και την «καλή» χοληστερόλη. 
  • Αναλογία ολικής χοληστερόλης/HDL (Αθηρωματικό κλάσμα). Η αναλογία χοληστερόλης σας είναι σημαντική γιατί δείχνει την ποσότητα της «καλής χοληστερόλης» έναντι της ποσότητας της «κακής χοληστερόλης».

Τι σημαίνει υψηλή χοληστερόλη;

Υψηλή χοληστερόλη είναι όταν υπάρχει αυξημένη «κακή» χοληστερόλη και/ή όχι αρκετή «καλή» χοληστερόλη στο αίμα με αποτέλεσμα πιο εύκολο σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας στα τοιχώματα των αγγείων. Αυτό συνήθως ονομάζεται δυσλιπιδαιμία ή υπερλιπιδαιμία.

 

Συμπτώματα υψηλής χοληστερόλης

Η υπερλιπιδαιμία δεν εμφανίζει συμπτώματα οπότε ο μόνος τρόπος να το ελέγξετε είναι οι εξετάσεις αίματος. 

Γιατί έχει σημασία ο έλεγχος της χοληστερόλης;

Όπως αναφέραμε και παραπάνω τα υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα είναι υπεύθυνα για το σχηματισμό αθηρωματικής πλάκας αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος, εγκεφαλικών επεισοδίων και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων.

Που οφείλονται τα υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα;

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που ευθύνονται για τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Κάποιοι είναι διαχειρίσιμοι και κάποιοι όχι.

Παράγοντες κινδύνου που μπορείτε να αλλάξετε:

• Μεγάλες ποσότητες φαγητού με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, όπως κόκκινο κρέας, βούτυρο, κρέμα γάλακτος, λιπαρά τυριά κ.α.

• Υπερβολική κατανάλωση τροφίμων με ραφιναρισμένα σάκχαρα, όπως γλυκά, αρτοσκευάσματα, λευκό ψωμί και ανθρακούχα ποτά

• Συχνή κατανάλωση αλκοόλ και σε μεγάλη ποσότητα 

  Καθιστική ζωή

• Κάπνισμα

• Αυξημένο λίπος σώματος, ιδίως σπλαχνικό.

Το θετικό σε αυτή την υπόθεση είναι ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι διαχείρισης αυτών των κινδύνων. Παρακάτω θα δούμε κάποιους από αυτούς.

Παράγοντες κινδύνου που δεν μπορείτε να αλλάξετε:

  • Οικογενειακό ιστορικό
  • Ηλικία
  • Φύλλο 
  • Άλλες παθολογικές καταστάσεις όπως νεφρική ή ηπατική νόσο ή υποθυρεοειδισμός.

Ορισμένες καταστάσεις υψηλής χοληστερόλης που μεταβιβάζονται μέσω οικογενειακού ιστορικού είναι:

• οικογενής υπερλιπιδαιμία (υψηλά επίπεδα λιπιδίων)

• οικογενής υπερχοληστερολαιμία (υψηλά επίπεδα χοληστερόλης)

• οικογενής υπερτριγλυκεριδαιμία (υψηλά επίπεδα τριγλυκεριδίων).

Εάν έχετε μία από αυτές, ενδέχεται να μην μπορείτε να μειώσετε τα επίπεδα λιπιδίων χρησιμοποιώντας μόνο αλλαγές στον τρόπο ζωής καθώς το αίτιο είναι άλλο. Μπορεί να χρειαστεί να προχωρήσετε σε φαρμακευτική αγωγή.

Εάν έχετε έναν γονέα ή έναν αδερφό με μία από αυτές τις παθήσεις, επικοινωνήστε με το γιατρό σας σχετικά με τον έλεγχο της χοληστερόλης σας. Αυτές οι καταστάσεις συνήθως ξεκινούν σε μικρότερη ηλικία και μπορεί να επηρεάσουν άτομα στην εφηβεία τους ή και λίγο αργότερα.

Πως να ρυθμίσετε τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα

Εάν έχετε υψηλά επίπεδα χοληστερόλης αρχικά θα χρειαστεί να απευθυνθείτε στον ιατρό σας. Πιθανόν να χρειαστεί να κάνετε αλλαγές στον τρόπο ζωής σας ή να λάβετε φαρμακευτική αγωγή ή και τα δύο.

Παρακάτω θα δείτε ποιες αλλαγές στην καθημερινότητα θα σας βοηθήσουν να μειώσετε τα επίπεδα την χοληστερόλης στο αίμα σας.

Βελτιώστε τις διατροφικές σας συνήθειες 

Οι αλλαγές στο φαγητό που καταναλώνουμε μπορούν να επιφέρουν μεγάλες αλλαγές στα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων με παράλληλη μείωση του σωματικού σας βάρους και συνολικού και σπλαχνικού λίπους. 

Αποφύγετε ή περιορίστε την κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών:

  • Κόκκινο κρέας 
  • Γλυκά 
  • Αρτοσκευάσματα 
  • Λιπαρά τυριά 
  • Κρέμες γάλακτος 

 Και προσθέστε ποικιλία θρεπτικών τροφίμων όπως:

  • Προϊόντα ολικής άλεσης  
  • Ξηρούς καρπούς και σπόρους
  • Φρούτα και λαχανικά 
  • Λιπαρά ψάρια 

Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ

Η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την «κακή» χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια στο αίμα. Επομένως ο περιορισμός κατανάλωσης αλκοόλ θα σας βοηθήσει να περιορίσετε τα επίπεδα λιπιδίων. 

Οι συστάσεις είναι όχι περισσότερα από 10 ποτά την εβδομάδα για τις γυναίκες και όχι περισσότερα από 15  ποτά για τους άνδρες. Ένα ποτό ισούται με:

• ένα κουτί μπύρα 4% (300 ml)

• ένα μικρό ποτήρι κρασί (100 ml)

• ένα μικρό σφηνάκι οινοπνευματωδών ποτών (25 ml)

Εάν έχετε υψηλή χοληστερόλη ή έχετε διαγνωστεί με καρδιακή πάθηση, μπορεί να χρειαστεί να πίνετε λιγότερο από αυτό ή και καθόλου.

Αποφύγετε το κάπνισμα

Το κάπνισμα κάνει την LDL χοληστερόλη σας (κακή χοληστερόλη) πιο κολλώδη και μειώνει την ποσότητα της HDL χοληστερόλης (καλής χοληστερόλης) στο αίμα σας. Επίσης καταστρέφει τα τοιχώματα των αρτηριών. Αυτό αυξάνει τη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες και κατ’ επέκταση τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου. Το κάπνισμα αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η διακοπή του καπνίσματος είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να μειώσετε τα επίπεδα χοληστερόλης σας αλλά και τον κίνδυνο καρδιαγγειακών.

Κινηθείτε περισσότερο

Το να κινείστε περισσότερο και να είστε λιγότερο καθιστικοί μέσα στη μέρα είναι ένας καλός τρόπος να μειώσετε την υψηλή χοληστερόλη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεκινήσετε το τρέξιμο ή να κάνετε βαριές προπονήσεις στο γυμναστήριο. Σημαίνει απλώς ότι πρέπει να κινείτε περισσότερο το σώμα σας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ιδανικά θα πρέπει να κάνετε 30 λεπτά δραστηριότητας καθημερινά.

Πώς μπορείτε να προσθέσετε επιπλέον κίνηση:

  • Χρησιμοποιείστε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ 
  • Παρκάρετε το αυτοκίνητό σας 10 λεπτά πιο μακριά από τη δουλειά σας ή κατεβείτε σε μια στάση πιο μακριά εάν κινείστε με τα μέσα, ώστε να κερδίσετε 10 λεπτά περπάτημα
  • Βγάλτε βόλτα το κατοικίδιό σας δυο φορές την ημέρα αντί για μία 
  • Περπατήστε λίγο ενώ κάνετε διάλειμμα από τη δουλειά 
  • Κολυμπήστε ή πηγαίνετε για ένα περίπατο με την οικογένειά σας  
  • Ασχοληθείτε με τον κήπο ή τις δουλειές του σπιτιού για περίπου μισή ώρα
  • Πηγαίνετε με τα πόδια σε κοντινές αποστάσεις αντί να χρησιμοποιήσετε το αυτοκίνητό

Φαρμακευτική αγωγή για τη χοληστερόλη 

Ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να λάβετε φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση της χοληστερόλης σας. Εάν παίρνετε την αγωγή σύμφωνα με τις οδηγίες, αυτό θα βοηθήσει στη μείωση της πιθανότητας καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού.

Φυσικές θεραπείες και μείωση της χοληστερόλης

Είναι πολύ σημαντικό να μιλήσετε με τον επαγγελματία υγείας σας πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε:

• συμπληρώματα

• βιταμίνες

• φυσικές θεραπείες

• ή συμπληρωματικές θεραπείες.

Μερικές φορές μπορούν να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Μπορεί να αλληλεπιδράσουν με οποιοδήποτε φάρμακο παίρνετε, το οποίο μπορεί να είναι επικίνδυνο. Μπορούν επίσης να κάνουν το φάρμακό σας λιγότερο αποτελεσματικό. Ο γιατρός σας πρέπει να γνωρίζει όλα όσα παίρνετε για να διασφαλίσει ότι ο συνδυασμός είναι ασφαλής.

Εάν σας έχουν συνταγογραφηθεί φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης, βεβαιωθείτε ότι τα παίρνετε σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας. Αυτός είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να διατηρήσετε τα επίπεδα χοληστερόλης σας χαμηλά.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σχετικά άρθρα
Χοληστερόλη

7 Tρόφιμα που μειώνουν τη χοληστερόλη

ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΟΥ ΜΕΙΩΝΟΥΝ ΤΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Υπάρχουν ενδείξεις ότι μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με ένα φυσιολογικό βάρος σώματος μπορεί να ρυθμίσει τα επίπεδα

Μαγνήσιο

Τι είναι το Μαγνήσιο; Το μαγνήσιο είναι ένα μέταλλο που υπάρχει φυσικά σε μια ποικιλία τροφίμων, διατίθεται ως συμπλήρωμα και ως συστατικό σε αντιόξινα και

Σίδηρος

Σίδηρος  Στο συγκεκριμένο άρθρο θα αναλύσουμε όλα όσα θέλετε να μάθετε για το σίδηρο.  Τι είναι ο σίδηρος;  Που χρησιμεύει στο σώμα μας;  Σε ποιες